Filtr piankowy czy sznurkowy – który wkład mechaniczny wybrać?

Woda wodociągowa lub pochodząca z własnego ujęcia może zawierać piasek, rdzę, muł, fragmenty osadów oraz inne zanieczyszczenia mechaniczne. Nie zawsze są one widoczne w szklance, ale mogą stopniowo odkładać się w instalacji, zapychać armaturę, zmniejszać wydajność urządzeń i skracać żywotność kolejnych elementów systemu uzdatniania wody. Podstawowym zabezpieczeniem instalacji jest więc wkład mechaniczny, najczęściej piankowy albo sznurkowy.

Oba rozwiązania służą do zatrzymywania cząstek stałych i mogą być wykonane z polipropylenu. Różnią się jednak budową, sposobem gromadzenia osadu i zachowaniem w konkretnych warunkach. Dlatego pytanie „filtr piankowy czy sznurkowy?” nie ma jednej odpowiedzi dla każdego domu. Wybór powinien zależeć przede wszystkim od rodzaju zanieczyszczeń, oczekiwanej dokładności filtracji, jakości wody oraz miejsca wkładu w całym systemie.

Czym jest mechaniczny wkład do filtra wody?

Wkład mechaniczny, nazywany również wkładem sedymentacyjnym, stanowi zwykle pierwszy etap oczyszczania wody. Jego zadaniem jest zatrzymywanie nierozpuszczonych zanieczyszczeń, takich jak:

• piasek i drobiny gleby,
• rdza pochodząca z rur,
• muł i szlam,
• zawiesiny mineralne,
• fragmenty osadów,
• pył węglowy,
• inne cząstki stałe obecne w wodzie.

Wkład mechaniczny nie usuwa natomiast rozpuszczonych soli, twardości, chloru, pestycydów czy związków odpowiedzialnych za nieprzyjemny smak i zapach. Do takich zadań potrzebne są inne rodzaje filtracji, na przykład wkłady węglowe, zmiękczające, odżelaziające lub membrana osmotyczna.

Filtracja mechaniczna pełni jednak bardzo ważną funkcję ochronną. Zatrzymując osady na początku systemu, zabezpiecza baterie, zawory, urządzenia AGD oraz dokładniejsze i zazwyczaj droższe stopnie uzdatniania. Wkłady piankowe i sznurkowe dostępne w naszym sklepie FITAQUA pomagają usuwać zanieczyszczenia o wielkości zależnej od dokładności filtracji, nawet do 1 mikrometra.

Jak działa wkład piankowy?

Wkład piankowy jest najczęściej wykonywany z włókien polipropylenowych formowanych metodą melt-blown. Stopiony polipropylen zostaje rozpylony w postaci bardzo cienkich włókien, z których powstaje zwarta, porowata struktura filtracyjna.

Mimo potocznej nazwy wkład nie jest wykonany ze zwykłej gąbki. Tworzy go wielowarstwowa matryca włókien, przez którą przepływa woda. Zanieczyszczenia są zatrzymywane zarówno przy powierzchni, jak i w głębszych warstwach materiału. Wkłady tego typu są dostępne w różnych dokładnościach, między innymi 1, 5 i 20 mikronów. W ofercie FITAQUA znajdują się także warianty przeznaczone do standardowych korpusów 10-calowych i 20-calowych.

Najważniejsze zalety wkładów piankowych

Wkład piankowy zapewnia równomierną filtrację i dobrze sprawdza się przy zatrzymywaniu drobnych cząstek. Z tego względu jest często wybierany jako dokładniejszy etap mechanicznego oczyszczania wody.

Do jego głównych zalet należą:

• jednorodna struktura materiału filtracyjnego,
• skuteczne zatrzymywanie drobnych zawiesin,
• dokładność filtracji,
• brak sznurka, który mógłby się odkształcać lub rozwijać,
• odporność polipropylenu na działanie wielu substancji chemicznych,
• możliwość stosowania przed wkładem węglowym lub membraną odwróconej osmozy.

Piankowy wkład mechaniczny jest dobrym wyborem, gdy woda zawiera przede wszystkim drobny osad, pył, rdzawy nalot lub zawiesiny, które powinny zostać usunięte przed kolejnymi etapami uzdatniania.

Jak działa wkład sznurkowy?

Wkład sznurkowy powstaje przez nawinięcie włókna, najczęściej polipropylenowego, na wewnętrzny rdzeń. Układ kolejnych warstw tworzy przestrzenną strukturę filtrującą. Zewnętrzna część wkładu może zatrzymywać większe zanieczyszczenia, natomiast ciaśniej nawinięte warstwy położone bliżej rdzenia przechwytują mniejsze cząstki.

Jest to forma filtracji wgłębnej. Zanieczyszczenia nie osadzają się wyłącznie na zewnętrznej powierzchni, ale mogą być magazynowane w przestrzeniach pomiędzy kolejnymi warstwami włókien. Gradacyjna budowa wkładów sznurkowych, luźniejsza na zewnątrz i bardziej zwarta wewnątrz, pozwala zatrzymywać cząstki o różnej wielkości.

W sklepie FITAQUA dostępne są sznurkowe wkłady sedymentacyjne o różnych wymiarach i dokładnościach filtracji. W zależności od modelu mogą one zatrzymywać zanieczyszczenia od większych frakcji do cząstek o wielkości około 1 mikrometra.

Jakie są najważniejsze zalety wkładów sznurkowych?

Wkład sznurkowy jest szczególnie przydatny tam, gdzie w wodzie występuje dużo osadu o zróżnicowanej wielkości. Przestrzenie pomiędzy włóknami umożliwiają stopniowe zatrzymywanie większych i mniejszych cząstek.

Do jego zalet należą:

• duża zdolność gromadzenia zanieczyszczeń,
• filtracja w całej głębokości wkładu,
• dobra skuteczność przy wodzie zawierającej piasek, muł i rdzę,
• dostępność różnych dokładności filtracji,
• możliwość wykorzystania jako pierwszego stopnia oczyszczania,
• stosunkowo niski początkowy opór przepływu w odpowiednio dobranej instalacji.

Wkłady sznurkowe są często stosowane w instalacjach zasilanych wodą studzienną, ale mogą również zabezpieczać instalację wodociągową, zwłaszcza w starszych budynkach, w których z rur okresowo uwalnia się rdza i osad.

Filtr piankowy a sznurkowy – najważniejsze różnice

Czym dokładnie różni się od siebie filtr piankowy i sznurkowy? 

1. Budowa wkładu

Wkład piankowy tworzy zwarta, bezrdzeniowa lub uformowana warstwa włókien polipropylenowych. Wkład sznurkowy składa się natomiast z włókna nawiniętego na rdzeń.

Różnica konstrukcyjna wpływa na sposób rozłożenia zanieczyszczeń. W piance osad jest zatrzymywany w porowatej strukturze materiału. W sznurku może przenikać pomiędzy kolejnymi warstwami nawoju.

2. Dokładność filtracji

Dokładność zależy przede wszystkim od dokładności filtracji, a nie od samego określenia „piankowy” lub „sznurkowy”. Zarówno jeden, jak i drugi typ może być dostępny w wersji 1, 5, 10, 20 czy 50 mikronów.

Oznaczenie 5 mikronów informuje, do jakiej wielkości cząstek został zaprojektowany dany model. Nie należy więc zakładać, że każdy wkład piankowy filtruje dokładniej niż każdy wkład sznurkowy. Piankowy wkład 20 µm będzie mniej dokładny od sznurkowego wkładu 5 µm.

Trzeba również pamiętać, że dokładność filtracji może mieć charakter nominalny. Oznacza to, że wkład zatrzymuje określony udział cząstek danej wielkości, ale niekoniecznie wszystkie. Z tego powodu przy ochronie szczególnie wrażliwych urządzeń należy uwzględniać dane techniczne konkretnego modelu, a nie tylko jego nazwę.

3. Pojemność na zanieczyszczenia

Wkłady sznurkowe dobrze radzą sobie z dużą ilością osadów o różnych rozmiarach. Luźniejsze warstwy zewnętrzne przechwytują większe cząstki, podczas gdy drobniejsze zanieczyszczenia są zatrzymywane głębiej. Dzięki temu cała objętość wkładu może uczestniczyć w magazynowaniu osadu.

Wkłady piankowe także działają wgłębnie, a ich rzeczywista pojemność zależy między innymi od gęstości włókien, długości wkładu, średnicy korpusu i jakości wykonania. Nie można więc przyjąć, że wkład sznurkowy zawsze będzie pracował dłużej. Przy bardzo drobnym i jednolitym osadzie dobrze dobrany wkład piankowy może okazać się równie praktyczny lub skuteczniejszy.

4. Rodzaj zatrzymywanych zanieczyszczeń

Wkład sznurkowy warto rozważyć, gdy w wodzie występują:

• większe ilości piasku,
• muł i szlam,
• rdza o różnej wielkości cząstek,
• osad pochodzący z własnego ujęcia,
• zanieczyszczenia o niejednorodnej granulacji.

Wkład piankowy dobrze sprawdza się przy:

• drobnych zawiesinach,
• pylastym osadzie,
• niewielkich fragmentach rdzy,
• zabezpieczaniu wkładów węglowych,
• ochronie membrany osmotycznej,
• dokładniejszym końcowym etapie filtracji mechanicznej.

5. Spadek ciśnienia

Każdy wkład stopniowo zwiększa opór przepływu wraz z gromadzeniem zanieczyszczeń. Im mniejszy mikronaż, tym zazwyczaj dokładniejsza filtracja, ale jednocześnie większe ryzyko ograniczenia przepływu, zwłaszcza gdy woda jest silnie zanieczyszczona.

Zastosowanie wkładu 1-mikronowego bez wcześniejszego zatrzymania piasku i grubszego osadu może doprowadzić do jego szybkiego zapchania. Dlatego w wielostopniowym systemie lepiej przechodzić od wkładów zgrubnych do dokładnych.

Wkład piankowy czy sznurkowy – co wybrać do wody ze studni?

Woda z własnego ujęcia częściej zawiera piasek, muł, drobiny gleby i osady o zróżnicowanej wielkości. W takich warunkach dobrym pierwszym stopniem jest zwykle wkład sznurkowy o większej dokładności filtracji, na przykład 20 lub 50 µm. Jego przestrzenna budowa umożliwia przechwytywanie większej ilości niejednorodnych zanieczyszczeń.

Nie oznacza to jednak, że wkład sznurkowy samodzielnie rozwiąże każdy problem z wodą studzienną. Jeśli badanie wykaże obecność żelaza, manganu, nadmiernej twardości lub zanieczyszczeń mikrobiologicznych, potrzebne będą odpowiednie metody uzdatniania. Wkład mechaniczny zatrzyma wyłącznie cząstki nierozpuszczone. Nie zastąpi odżelaziacza, zmiękczacza, lampy UV ani dezynfekcji studni.

Przy dużej ilości osadu korzystny może być układ dwustopniowy:

1. wkład sznurkowy 20–50 µm,
2. wkład piankowy 5–10 µm.

Pierwszy element przejmuje piasek i większe cząstki, a drugi dokładnie usuwa drobniejszą zawiesinę.

Jaki wkład wybrać do wody wodociągowej?

Woda wodociągowa jest uzdatniana przez dostawcę, ale w instalacji mogą pojawiać się fragmenty rdzy, osady oderwane od rur lub zanieczyszczenia powstające podczas prac remontowych i awarii sieci.

W typowej instalacji domowej często wystarczający jest wkład piankowy 5 lub 20 µm. Może on chronić:

• baterie i zawory,
• pralkę i zmywarkę,
• podgrzewacz wody,
• wkład węglowy,
• system filtracji podzlewozmywakowej.

Jeżeli budynek ma stare rury, a w wodzie regularnie pojawia się większa ilość rdzawego osadu, można zacząć od wkładu sznurkowego o wyższej dokładności filtracji i dopiero za nim zastosować dokładniejszy wkład piankowy.

Jaki wkład zastosować przed filtrem węglowym?

Przed wkładem węglowym powinien znaleźć się filtr mechaniczny. Węgiel aktywny odpowiada głównie za redukcję chloru, związków organicznych oraz substancji wpływających na smak i zapach wody. Nie powinien być nadmiernie obciążany piaskiem, rdzą i mułem.

W większości instalacji dobrze sprawdzi się wkład piankowy 5 µm. Gdy woda zawiera dużo osadu, warto wcześniej zamontować dodatkowy wkład sznurkowy 20 lub 50 µm.

Przykładowa kolejność może wyglądać następująco:

1. wkład sznurkowy 20 µm,
2. wkład piankowy 5 µm,
3. wkład z węglem aktywnym.

Taki układ stopniowo usuwa zanieczyszczenia i ogranicza ryzyko przedwczesnego zapchania dokładniejszych wkładów.

Jaki wkład zastosować przed membraną odwróconej osmozy?

Membrana osmotyczna jest elementem wrażliwym na osady i chlor. Dlatego systemy odwróconej osmozy wykorzystują kilka etapów filtracji wstępnej. Mechaniczny wkład sedymentacyjny usuwa piasek, rdzę i zawiesiny, a wkłady węglowe ograniczają ilość chloru oraz części związków organicznych.

Przed membraną często stosuje się wkład mechaniczny 5 µm, a w rozbudowanych układach również dodatkowy stopień 1 µm. Wkłady sedymentacyjne FITAQUA są przeznaczone między innymi do ochrony dalszych etapów filtracji i membran osmotycznych.

Konkretna konfiguracja powinna być jednak zgodna z zaleceniami producenta systemu RO. Samodzielna zmiana kolejności wkładów może zmniejszyć wydajność urządzenia albo skrócić żywotność membrany.

Czy można stosować wkład piankowy i sznurkowy jednocześnie?

Tak. W wielu przypadkach połączenie obu typów jest lepszym rozwiązaniem niż wybór tylko jednego. Wkład sznurkowy może pełnić funkcję filtra wstępnego, a piankowy dokładnie usuwać mniejsze cząstki pozostałe w wodzie.

Najważniejsze jest zachowanie prawidłowej kolejności. Wkład o większej dokladności filtracji powinien znajdować się przed wkładem dokładniejszym. Nie warto montować najpierw wkładu 1 µm, a następnie 20 µm, ponieważ pierwszy element przejmie praktycznie całe obciążenie i szybko ograniczy przepływ.

Jak dobrać odpowiedni mikronaż wkładu?

Jeden mikrometr, oznaczany symbolem µm, odpowiada jednej tysięcznej milimetra. Im niższa wartość, tym mniejsze cząstki może zatrzymywać wkład.

W praktyce:

• 50–100 µm – filtracja wstępna większych cząstek piasku, rdzy i osadu,
• 20 µm – typowa filtracja zgrubna lub pośrednia,
• 5–10 µm – dokładniejsze oczyszczanie wody użytkowej,
• 1 µm – bardzo dokładny etap mechaniczny, zwykle stosowany po filtracji wstępnej.

Wybór najniższej dostępnej wartości nie zawsze jest najlepszą decyzją. Wkład 1 µm zastosowany bezpośrednio na silnie zanieczyszczonej wodzie może wymagać bardzo częstej wymiany. Bardziej ekonomiczne jest stopniowanie filtracji.

Kiedy należy wymienić wkład mechaniczny?

Częstotliwość wymiany zależy od:

• ilości zużywanej wody,
• poziomu zanieczyszczenia,
• dokładności wkładu,
• rozmiaru korpusu,
• ciśnienia w instalacji,
• liczby wcześniejszych stopni filtracji.

Wkład należy wymienić, gdy jest wyraźnie zabrudzony, nastąpił zauważalny spadek ciśnienia lub zmniejszył się przepływ wody. Nie powinno się czekać, aż wkład zostanie całkowicie pokryty osadem.

Zużytych wkładów jednorazowych nie należy płukać i montować ponownie. Płukanie powierzchni nie usuwa zanieczyszczeń zgromadzonych wewnątrz struktury, a ponowne wykorzystanie może pogorszyć higienę instalacji.

W sklepie FITAQUA dostępne są wkłady piankowe i sznurkowe o różnych rozmiarach oraz dokładnościach filtracji. Przed zakupem należy sprawdzić długość i średnicę korpusu, wymaganą dokładność filtracji oraz rodzaj zanieczyszczeń obecnych w wodzie. Dzięki temu wkład nie tylko poprawi jakość wody, lecz także skutecznie zabezpieczy instalację i kolejne elementy systemu uzdatniania.

FAQ – najczęstsze pytania o wkłady piankowe i sznurkowe

Który wkład filtruje dokładniej – piankowy czy sznurkowy?

Dokładność filtracji zależy przede wszystkim od mikronażu konkretnego produktu. Wkład piankowy 5 µm i sznurkowy 5 µm są przeznaczone do zatrzymywania cząstek o zbliżonej wielkości, choć różnią się konstrukcją i sposobem gromadzenia osadu. Nie można więc ocenić dokładności wyłącznie na podstawie rodzaju materiału.

Czy wkład sznurkowy można zamontować przed piankowym?

Tak. Jest to często stosowany i praktyczny układ. Sznurkowy wkład o większym mikronażu zatrzymuje większe zanieczyszczenia, a dokładniejszy wkład piankowy usuwa drobne zawiesiny. Przykładowo można połączyć wkład sznurkowy 20 µm z piankowym 5 µm.

Czy wkład piankowy lub sznurkowy usuwa żelazo z wody?

Wkład mechaniczny może zatrzymać cząstki wytrąconego, utlenionego żelaza, widoczne jako rdzawy osad. Nie usuwa jednak skutecznie żelaza rozpuszczonego w wodzie. W takim przypadku konieczne może być zastosowanie odpowiednio dobranego systemu odżelaziania na podstawie analizy wody.

Jaki wkład mechaniczny wybrać na początek?

Do wody zawierającej dużo piasku i osadu warto zacząć od wkładu sznurkowego 20–50 µm. Do typowej wody wodociągowej często wybierany jest wkład piankowy 5–20 µm. Dokładny wybór powinien zależeć od jakości wody, oczekiwanego przepływu i kolejnych elementów instalacji.

Czy można od razu zastosować wkład 1 mikron?

Można, ale nie zawsze jest to opłacalne. Jeżeli woda zawiera dużo większych zanieczyszczeń, wkład 1 µm szybko się zapcha i spowoduje spadek ciśnienia. Lepiej poprzedzić go wkładem 20, 10 lub 5 µm, zgodnie z zasadą przechodzenia od filtracji zgrubnej do dokładnej.